Azerbaycan-türkiye Stratejik Askerî İşbirliği: Tarihsel Süreçten Modern Uygulamalara
Fahmı Babayev · Akademik Düşünce Dergisi, 2026
Kolleksiya xülasəsi
Azərbaycan-Türkiyə hərbi əməkdaşlığını 1918 Batum Müqaviləsindən 2020 Qarabağ Müharibəsi və Şuşa Bəyannaməsinə qədər araşdıran akademik məqalə.
Fəhmi Babayevin "Akademik Düşünce" jurnalındakı məqaləsi Azərbaycan-Türkiyə hərbi münasibətlərinin tarixi köklərindən bugünkü strateji tərəfdaşlığa qədər təkamülünü tarixi-sistematik təhlillə araşdırır. Başlanğıc nöqtəsi kimi 1918 Batum Müqaviləsi ilə qurulan Osmanlı-Azərbaycan hərbi əməkdaşlığı göstərilir; sonra sovet dövrü fasiləsi, 1991-dən sonrakı modernləşmə dəstəyi, 2020 Qarabağ Müharibəsində PUA/ZPUA töhfəsi və 2021 Şuşa Bəyannaməsi nəzərdən keçirilir. Kolleksiya baxımından dəyəri 1918 Qafqaz İslam Ordusu təcrübəsinin sonrakı ikitərəfli əlaqələrin tarixi çərçivəsi kimi təqdim olunmasıdır.
Mənbənin öz xülasəsi
Bu çalışma, Azerbaycan-Türkiye askerî ilişkilerinin tarihsel temellerinden güncel işbirliği uygulamalarına kadar olan evrimini kapsamlı şekilde incelemektedir. Araştırmada tarihsel-sistematik analiz yöntemi kullanılmış ve ikincil kaynaklardan elde edilen veriler kronolojik bir çerçevede değerlendirilmiştir. 1918 Batum Antlaşması ile başlayan Osmanlı-Azerbaycan askerî işbirliği, Sovyetler döneminde kesintiye uğramış ve bu süreçte ilişkiler formaliteden öteye geçememiştir. Azerbaycan’ın 1991’de bağımsızlığını kazanmasıyla Türkiye, stratejik bir ortak olarak öne çıkmış ve eğitim, danışmanlık ile teknik destek sağlayarak Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri’nin modernleşmesine katkıda bulunmuştur. 2020 Karabağ Savaşı, iki ülke arasındaki askerî ve teknolojik işbirliğinin somut bir göstergesi olmuştur. Türkiye’nin sağladığı İHA ve SİHA desteği, operasyonel etkinliği önemli ölçüde artırmış, diplomatik girişimler stratejik dayanışmanın uluslararası boyutunu pekiştirmiştir. Şuşa Beyannamesi (2021) ve 2025 tarihli işbirliği anlaşması, ilişkileri dostluktan müttefikliğe taşımış; ortak tatbikatlar ve savunma projeleri koordinasyonu derinleştirmiştir. Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinde enerji ve ulaştırma alanındaki işbirliği, stratejik ortaklığın çok boyutlu karakterini tamamlamakta; bölgesel güvenlik ve ekonomik entegrasyon açısından kritik rol oynamaktadır. Tüm bu gelişmeler, askerî, diplomatik, ekonomik ve kültürel bağlarla şekillenen kapsamlı bir ortaklık modelini ortaya koymaktadır.
İndeks
- Şəxslər
- Fahmi Babayev
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri
Mənbənin açar sözləri
Investment (military) · Strategic management · Strategic planning · Work (physics)