Güney Kafkasya’nın Jeopolitik Dönüşümü: Sedden Koridora
Barış Adıbelli; Ergün Mamedov · Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 2026
Collection summary
A geopolitical article tracing the South Caucasus from its 1918-1921 role as a "barrier" to its post-1991 identity as a "corridor".
This article by Barış Adıbelli and Ergün Mamedov, published in Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, frames the South Caucasus within a long geopolitical transformation from 1918-1921 to the present. It examines the rivalry of the Ottoman Empire, Britain and other Western powers alongside the independence efforts of Azerbaijan, Armenia and Georgia. Its relevance to the collection lies in the sections on the Ottoman Baku operation and Allied policies centred on Batum, Tiflis and Ganja.
The source's own abstract
Güney Kafkasya, 1918-1921 yılları arasında Osmanlı Devleti, İngiltere ve diğer Batılı güçlerin nüfuz mücadelesine sahne olmuş; Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan’ın bağımsızlık girişimleri bu jeopolitik çekişmenin merkezinde yer almıştır. Bu dönemde bölge hem askerî operasyonların hem de diplomatik girişimlerin yoğunlaştığı bir geçiş hattı olarak “set” işlevi görmüş, aynı zamanda büyük güçlerin karşılaşma alanına dönüşmüştür. Özellikle Osmanlı Devleti’nin Bakü Harekâtı ile müttefik güçlerin Batum, Tiflis ve Gence gibi merkezlerde yürüttükleri politikalar, bölgesel dengelerin oluşumunda belirleyici rol oynamıştır. Söz konusu dönemde uluslararası aktörlerin çıkar çatışmaları, bölgenin kırılgan yapısını daha da derinleştirmiştir. 1991 sonrası dönemde ise Güney Kafkasya, enerji hatlarının geçiş güzergâhı, güvenlik iş birliklerinin odak noktası ve küresel güç rekabetinin ana ekseni olarak “koridor” kimliği kazanmıştır. Türkiye’nin Azerbaycan ve Gürcistan’la geliştirdiği stratejik ortaklıklar, Batı’nın NATO ve AB politikaları, ayrıca Rusya’nın yeniden güç kazanan nüfuzu bölgedeki çok katmanlı mücadeleyi günümüze taşımıştır. Tarihsel kırılmalar ile devamlılıkların iç içe geçtiği bu süreç, Güney Kafkasya’nın uluslararası ilişkilerde dinamik, istikrarsız ve yüksek rekabet düzeyine sahip bir jeopolitik yapıya dönüştüğünü göstermektedir. Bu çalışma, Güney Kafkasya’nın 1918-1921 ile 1991-2023 dönemlerindeki jeopolitik dönüşümünü karşılaştırmalı tarihsel analiz yöntemiyle incelemektedir. Araştırmanın amacı, bölgenin “set” işlevinden “koridor” işlevine geçiş sürecini aktörler, politikalar, stratejik öncelikler ve güç dengeleri temelinde değerlendirmektir. Arşiv belgeleri, diplomatik kaynaklar ve akademik literatüre dayalı bulgular, Türkiye’nin etkinliğinin giderek arttığını; enerji ve lojistik merkezli rekabetin ise bölgesel yapıyı köklü biçimde dönüştürdüğünü ortaya koymaktadır.
Index
- Units and institutions
- Osmanlı DevletiNATOAvrupa Birliği
The source's keywords
Context (archaeology)