1918-1921 Yıllarında Zengezur’da Yaşanan Olaylar ve Zengezur’un Ermenistan’a Verilmesi
Review of Armenian Studies, 2020
Kolleksiya xülasəsi
1918-1921-ci illərdə Zəngəzurda baş verən hadisələri və bölgənin Ermənistana verilməsi prosesini araşdıran akademik məqalə.
Review of Armenian Studies jurnalında dərc olunan bu məqalə Qafqazın 18-ci əsrdən böyük dövlətlərin maraq dairəsinə düşməsini, çar Rusiyası və Sovet siyasətlərinin bölgədə yaratdığı demoqrafik-siyasi dəyişiklikləri çərçivə götürərək Zəngəzur məsələsini araşdırır. Müəllif 1918-1920-ci illərdə Zəngəzur və ətrafında baş verən hadisələri, xüsusən radikal-millətçi erməni qruplarının fəaliyyətini bölgənin Ermənistana verilməsini sürətləndirən amillər kimi qiymətləndirir. Qeyd Qafqaz İslam Ordusunun əməliyyatları ilə birbaşa bağlı olmasa da, 1918-ci il Azərbaycanının ərazi və təhlükəsizlik problemlərinə işıq salır.
Mənbənin öz xülasəsi
Kafkasya, tarih boyunca stratejik önemini korumuş bir coğrafyadır. Ekonomik ve siyasi çıkarlarla hareket eden pek çok devlet özellikle 18’inci yüzyıldan itibaren bu coğrafyaya ilgi duymaya başlamıştır. Takip eden yüzyıllarda söz konusu coğrafyada meydana gelen siyasi mücadeleler sonucunda Kafkasya çok sayıda yapısal değişim ve dönüşüme tanıklık etmiştir. 19’uncu ve 20’nci yüzyıllarda meydana gelen savaşlar ve göçler, siyasi, ekonomik, demografik ve sosyal alandaki değişimlerin önünü açmıştır. Çarlık Rusya yönetiminin ardından Sovyetler Birliği, Çarlık Rusya’nın Güney Kafkasya’ya yönelik politikalarını sürdürmeye devam etmiştir. Bu büyük güçlerin politikalarının yarattığı koşulların ortaya çıkardığı pek çok sonuç vardır. Bu sonuçlardan biri Zengezur’un Ermenistan’a verilmesidir. Radikal-milliyetçi Ermeni grupların Zengezur ve çevresindeki faaliyetleri, bölgenin Ermenistan’a verilme sürecini hızlandırmıştır. Bu çalışma, Zangezur ve çevresinde 1918-1920 yıllarında yaşanan gelişmeler ışığında Zangezur’un Ermenistan’a verilme sürecini gözden geçirmeyi amaçlamaktadır.
İndeks
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Sovyetler Birliği