Azerbaycan ve Türkiye arasındaki siyasi, ekonomik ve ticari ilişkilerin değerlendirilmesi
E. Jabrayılzade · İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2021
Kolleksiya xülasəsi
SSRİ-dən sonrakı Türkiyə-Azərbaycan siyasi, iqtisadi və ticarət münasibətlərinin qiymətləndirilməsi.
İstanbul Sabahattin Zaim Universitetində 2021-ci ildə tamamlanan dissertasiya Sovet İttifaqının dağılmasından sonra Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı siyasi, iqtisadi və ticarət münasibətlərini birlikdə araşdırır. Erməni işğalı və iqtisadi böhranla üzləşən Azərbaycanın inkişafında Türkiyənin rolu, Azərbaycanın Türkiyəyə ucuz təbii qaz verməsi və Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı-Tbilisi-Ərzurum və Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəmərləri kimi ortaq layihələr nəzərdən keçirilir. Qafqaz İslam Ordusuna yalnız tarixi fon kimi toxunulur.
Mənbənin öz xülasəsi
Bu tezde Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) dağılmasından sonraki süreçte Türkiye ve Azerbaycan arasında siyasi ekonomik ve ticari ilişkiler incelenmiştir. Ülkeler arası siyasi ve ekonomik ilişkiler bir birine bağlı olduğundan çalışmada bu ilişkiler beraber incelenmiştir. Türkiye-Azerbaycan ilişkileri bazen zorlu sınavlarla yüz yüze kalsa da, kardeşlik bağları sayesinde bu sınavlardan başarı ile zarar görmeden çıkmıştır. Azerbaycan petrol ülkesi olsa da petrol dışı sektörler fazla gelişmemiştir. Kardeş ülke Türkiye, Azerbaycan'ın Petrol dışı sektörlerinin de gelişmesi için kendi deneyimlerini Azerbaycan'a aktarmıştır. SSCB'nin dağılmasının ardından Ermeni işgali ve büyük ekonomik krizle karşı karşıya kalan Azerbaycan'ın ekonomisinin kalkınmasında Türkiye'nin rolü büyüktür. Azerbaycan da, enerji sektöründe büyük düzeyde dışa bağımlı olan Türkiye'yi diğer ülkelere kıyasla çok daha düşük fiyatla doğalgaz ile temin etmiş ve böylece Türkiye ekonomisine katkıda bulunmuştur. Türkiye-Azerbaycan arasında gerçekleşen Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Hattı (BTK), Bakü-Tiflis- Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı (BTE), Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı (BTC), Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) gibi büyük projeler Türkiye'nin enerji koridoruna dönüşmesinde büyük rol oynamış ve iki ülke ilişkilerini daha da güçlendirmiştir. Tezde bu projelerin her biri ayrı-ayrı ele alınmıştır. Ermenistan tarafından işgal edilmiş Azerbaycan topraklarının geri alınmasında Türkiye'nin rolü büyük olmuştur. Türkiye, Ermenistan ile sınırlarını kapatmış ve Ermeni ordusunun Azerbaycan topraklarından çıkmadığı sürece sınırların açılmayacağını belirtmiştir. Türkiye Karabağ sorununun çözümünde her zaman Azerbaycan'ın yanında olmuştur. 2020 yılında yaşanan Azerbaycan Ermenistan savaşının kazanılmasında Türkiye'nin siyasi desteği ile beraber, Azerbaycan ordusunda etkin kullanılan Türk savunma sanayi ürünlerinin de büyük katkısı olmuştur. 1918 yılında Azerbaycan tarihinde derin iz bırakmış Kafkas İslam Ordusu ve Nuri Paşa ile Azerbaycan'ın yanında olan Türkiye, bir asır sonra da Azerbaycan-Ermenistan savaşında Azerbaycan'ı yalnız bırakmamıştır. Azerbaycan'ın şehirlerinde, cadde ve sokaklarında dalgalanan Türk bayrakları Azerbaycanlıların Türkiye sevgisinin bir göstergesidir.
İndeks
- Hadisələr
- SSCB'nin dağılması (1991)
Mənbənin açar sözləri
Anahtar Kelime: Azerbaycan = Azerbaijan · Ekonomik ilişkiler = Economic relations · Karabağ = Karabakh · Siyasi ilişkiler = Political relations · Ticari ilişkiler = Trade relations · Türk-Azerbaycan ilişkileri = Turkish-Azerbaijan relations · Türkiye = Türkiye · Uluslararası ilişkiler = International relations