Erzincan ve Erzurum'da Ermeni Vahşeti (1918) *)
Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2015
Kolleksiya xülasəsi
Erzincan Mütarekəsindən sonra 1918-ci ilin əvvəlində Erzincan və Ərzurumda baş verən hadisələri erməni qırğınları çərçivəsində araşdıran türkcə akademik məqalə.
Atatürk Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunun jurnalında dərc olunan bu məqalə, Erzincan Mütarekəsindən sonra rus ordusunun Şərqi Anadoludan çəkilməsi və silahlarını erməni dəstələrinə buraxması nəticəsində yaranan təhlükəsizlik boşluğundan bəhs edir. Müəllif Ərzurumun geri alınmasınadək olan dövrdə mülki əhaliyə qarşı hadisələri öz ifadəsi ilə 'vəhşət və qırğın' kimi təqdim edir. Kolleksiya baxımından sənəd birbaşa Qafqaz İslam Ordusunun əməliyyatlarını deyil, 1918-ci ilin əvvəlində Qafqaz cəbhəsinin dağılması fonunu işıqlandırır.
Mənbənin öz xülasəsi
Özet: Erzincan Mütarekesinin imzalanmasıyla bir sınır çizgisi belirlenmiş ve Kafkas Cephesinin silahlı yönü sona ermiştir. Ruslar Doğu Anadoludan çekilmeye başlamış ve silahlarını da Ermenilere bırakmışlardı. Ermenilerin inisiyatifine bırakılan bölge, kontrolden çıkmış bir hal almıştı. Çünkü Ermeniler burada katliam hareketlerine giriştiler. Halk feci eylem ve muamelelere maruz kaldı. Büyük Savaşın sonuna doğru gelinen bir dönemde Doğu Anadolu yine zor günler yaşıyordu. Bu çalışmada, Erzincan Mütarekesinden Erzurumun istirdadına kadarki dönemde Ermenilerin Erzincan ve Erzurumda yaptıkları vahşet ve katliamların bir kısmı okuyucunun dikkatine sunulmaya çalışıldı.