Azerbaycan Basınında 1915 Ermeni Meselesi
Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2016
Kolleksiya xülasəsi
Dövrün Azərbaycan mətbuatında 1915 erməni məsələsinin necə işıqlandırıldığını araşdıran türkcə akademik məqalə.
Məqalə Birinci Dünya Müharibəsi illərində Azərbaycan mətbuatının 1915 köçürülməsi, Van hadisələri, erməni təbliğatı və ermənilərin digər xalq və dövlətlərlə münasibətləri barədə xəbər və şərhlərini dəyərləndirir. Müəllif mətbuatı tarixi mənbə kimi istifadə edərək Azərbaycan ictimai rəyinin mövqeyini, dolayısı ilə erməni ictimaiyyətinin münasibətini üzə çıxarmağı hədəfləyir. Kolleksiya baxımından dəyəri Qafqaz İslam Ordusu əməliyyatlarına aparan illərdə mətbuat mühitini və qarşılıqlı münasibətlərə dair qavrayış zəminini göstərməsindədir.
Mənbənin öz xülasəsi
Ermeni meselesi denilince akla öncelikle 1915 yılında gerçekleşen tehcir hadisesi ve devamında yaşanan olaylar gelir. Bu konunun öncelikli muhataplarından birisi Osmanlı Devleti dolayısıyla devamında Türkiye Cumhuriyeti olduğu gibi diğer bir cephesi de Azerbaycan devletidir. Birinci Dünya Savaşının devam ettiği bir dönemde Osmanlı idarecilerinin takip ettikleri Ermeni politikası hakkında bugüne kadar çeşitli yayınlar ve bunlara bağlı olarak yorumlar yapılmıştı. Öte yandan Azerbaycan'ın konuyla alakası hakkında ise bilgilerimiz sınırlıydı. Bu itibarla tarih araştırmalarında çok önemli bir yere sahip olan matbuatın da değerlendirilmesiyle incelenen konulara katkı sağlanacağı açıktır. Dönemin Azerbaycan basını da konuya ilgi göstermiş, gerek kendi elde ettiği bilgilerle gerekse diğer dünya basınından derlediği haberlerle kendi bakış açısını ortaya sermiştir. Bu çalışmada dolaylı olarak Ermeni kamuoyunun da 1915 olayları ve Ermeni meselesine karşı tutumu dönemin kaynaklarının verdiği bilgiler ışığında ortaya konmuş olacaktır. Bu çerçevede Ermeni Propagandaları,1915 Tehcir'i, Van Olayları, Ermenilerin diğer etnik topluluklarla ve devletlerle ilişkilerine temas edilecektir.