Osmanlı Devleti’nde Ermeni nüfusu ve Fransız Ermeni ittifakı üzerine bir araştırma
Fatma Uygur · Tarih Araştırmaları Dergisi, 2016
Kolleksiya xülasəsi
Osmanlı Dövlətindəki erməni əhalisi və Fransız-erməni siyasi-hərbi ittifaqını arxiv və dövr şahidlikləri əsasında araşdıran türkcə akademik məqalə.
Fatma Uygurun "Tarih Araştırmaları Dergisi"ndə (2016) dərc olunmuş məqaləsi Osmanlı Dövlətinin dağılma dövründə Fransanın erməni cəmiyyəti ilə qurduğu siyasi və hərbi ittifaqı, 1914-1918 və 1920-1921 illərindəki cəbhə fəaliyyətlərini və Osmanlı erməni əhalisinə dair məlumatları araşdırır. Müəllif tərəflərin fərqli məqsədlər güddüyünü irəli sürür. Qafqaz İslam Ordusu ilə birbaşa bağlı olmasa da, Qafqaz cəbhəsinə və Sərdarabada toxunması ilə 1918-ci il Qafqazının erməni məsələsi fonuna dolayı çərçivə verir.
Mənbənin öz xülasəsi
Dağılma sürecini yaşayan Osmanlı Devleti’nin topraklarından pay almak düşüncesi ile Fransızlar Osmanlı Devleti’nde meskûn Ermeni toplumuyla siyasal ve askeri ittifak arayışı içine girmişlerdir. Bu ittifakın neticesi olarak 1914-1918 ve 1920-1921 yılları arasında Ermeniler Fransız üniforması içinde Adana, Antep, Maraş, Haçın (Saimbeyli), Suriye, Lübnan, Kafkasya, Serdarabat, Selanik, Manastır, Çanakkale gibi tam 31 cephede yan yana olmuşlardır Yakın tarihte Ermenilerle Fransızların ittifak içinde hareket etmekteki amaçları incelendiğinde her iki ulusun da farklı niyetlerle bir arada oldukları görülmektedir. Özellikle Osmanlı Devleti’ne karşı yapılan ittifakta Ermeniler bir Ermenistan kurmayı hedeflerken, Fransızlar emperyalist hedefleri doğrultusunda, Ermenileri Fransa için savaşan savaşçılar olarak görmekte ve bunu diktikleri anıtta açıkça ifade etmektedirler. Bu çalışma, Osmanlı Devleti’ni paylaşmaya yönelik bir ittifak arayışını, bu ittifakın kuruluşunu ve neticelerini Fransızların, Rusların ve yeri geldiğinde Ermenilerin kaleminden çıkan itiraflar eşliğinde değerlendirmek amaçlıdır. Öte yandan, soykırıma maruz kaldığı iddia edilen Ermenilerin Anadolu coğrafyasındaki popülasyonu ve pek çok cephede savaşmalarının gerekçeleri de Fransız kaynakları çerçevesinde irdelenecektir
İndeks
Mənbənin açar sözləri
Armenian · Armenian genocide · Ermeni · Ermeni soykırımı · Fransa · French · Osmanlı · Ottoman · Turkey · Türkiye